Swish, brick, dime, handles: praat jij al basketbal?

Je kijkt naar een basketbalvideo.

Een speler dribbelt naar voren, verandert plotseling van richting en de verdediger stapt precies de verkeerde kant op.

Onder de video verschijnt:

ANKLE BREAKER!

Even later geeft iemand een perfecte pass.

DIME!

Het schot gaat raak zonder de ring te raken.

SWISH!

En als je net bent begonnen met basketbal, kun je je zomaar afvragen:

Waar heeft iedereen het over?

Geen zorgen. Basketbal heeft gewoon een beetje zijn eigen taal.

Sommige woorden beschrijven precies wat er gebeurt. Andere klinken vooral veel leuker dan de officiële uitleg. En als je vaker speelt, kijkt of highlights ziet, merk je waarschijnlijk dat je ze vanzelf gaat herkennen.

Dit zijn een paar woorden die je zeker gaat tegenkomen.

Swish

Wat betekent het? Een schot dat door de basket gaat zonder de ring te raken.

Je hoort alleen het net:

sssswish.

Daar komt het woord vandaan.

Een bal kan natuurlijk ook gewoon raak zijn nadat hij eerst de ring raakt. Maar bij een echte swish gaat hij er helemaal schoon doorheen.

Dus: schot → geen ring → alleen net = swish.

En ja, dat geluid is ongeveer zo lekker als het klinkt.

Brick

Een brick is ongeveer het tegenovergestelde.

Het is een slecht gemist schot, vaak eentje dat behoorlijk hard tegen de ring of het bord komt.

KLANG.

Waarom noemen basketballers dat een brick, oftewel een baksteen?

Waarschijnlijk snap je het zodra je er eentje hoort.

Het lijkt soms alsof iemand inderdaad iets veel zwaarders dan een basketbal richting de basket heeft gegooid.

En voor de duidelijkheid: iedereen gooit bricks. Beginners, goede spelers en professionals.

Air ball

Je schiet.

De bal vliegt richting basket.

Maar hij raakt… helemaal niets.

Geen ring. Geen bord. Geen net.

Dat is een air ball.

De bal vloog eigenlijk alleen maar door de lucht.

Niet het mooiste schot van je leven. Wel een woord dat je daarna waarschijnlijk nooit meer vergeet.

Handles

Als iemand zegt: “He’s got handles!” bedoelen ze niet dat die speler ergens handvatten heeft.

Handles gaat over hoe goed iemand de bal onder controle heeft, vooral tijdens het dribbelen.

Een speler met goede handles kan bijvoorbeeld van hand wisselen, van richting veranderen en de bal dicht bij zich houden zonder hem steeds kwijt te raken.

Dus als jij steeds makkelijker kunt dribbelen zonder voortdurend naar de bal te kijken?

Dan beginnen die handles te komen.

Ankle breaker

Deze klinkt een stuk gevaarlijker dan hij meestal is.

Een ankle breaker is een heel effectieve dribbelmove — vaak een crossover — waardoor een verdediger zijn balans verliest, wegglijdt of duidelijk de verkeerde kant op beweegt.

Zijn enkels hoeven dus gelukkig niet echt gebroken te zijn.

Stel: jij laat met je lichaam en je dribbel lijken alsof je naar links gaat. De verdediger stapt naar links. Maar jij verandert ineens naar rechts.

Weg verdediger.

Dat is het soort moment waarop je “ankle breaker!” kunt horen.

Dime

Deze is minder makkelijk te raden.

Een dime is basketbalslang voor een mooie assist.

Dus niet het schot, maar de pass die iemand in een geweldige positie brengt om te scoren.

Je ziet je teamgenoot vrij staan. Je geeft de bal precies op het juiste moment. Hij of zij scoort.

Dat kan een dime zijn.

Waar het woord precies vandaan komt, is minder duidelijk — er bestaan verschillende verhalen over. Maar wat je vooral hoeft te onthouden is:

dime = heerlijke pass / assist.

And-one

Deze hoor je vaak heel enthousiast.

AND-ONE!

Stel dat je naar de basket gaat en schiet. Een verdediger maakt een fout op jou terwijl je schiet… maar jouw bal gaat tóch raak.

De score telt. En omdat je tijdens het schot werd gefouled, krijg je ook nog één vrije worp.

Dat is de situatie die basketballers een and-one noemen.

Je scoort dus ondanks de fout — en krijgt daarna nog één kans erbij.

Posterize

Deze kom je vooral tegen bij spectaculaire dunks.

Een speler gaat omhoog voor een dunk. Een verdediger probeert hem tegen te houden. Maar de dunk gaat er tóch hard overheen.

Als het moment spectaculair genoeg is, zeggen mensen soms dat de verdediger is posterized.

Waarom? Omdat het beeld zo spectaculair is dat het op een basketbalposter zou kunnen staan.

Voor de dunker: geweldig. Voor degene die onder de basket staat op die denkbeeldige poster: iets minder.

Splash

En natuurlijk kunnen we deze niet overslaan.

Basketbalfans kennen het woord Splash onder andere van Splash Brothers, de bijnaam die beroemd werd door Stephen Curry en Klay Thompson en hun afstandsschoten.

Maar splash past sowieso uitstekend bij basketbal: dat gevoel van een schot dat prachtig door het net verdwijnt.

En laten we zeggen dat wij bij North Splash misschien een kleine voorkeur hebben voor deze.

Voor je het weet, praat je mee

Het grappige is dat je deze woorden helemaal niet uit je hoofd hoeft te leren.

Speel en kijk genoeg basketbal en ze beginnen vanzelf ergens aan vast te zitten.

Je ziet een schot schoon door het net gaan: Swish.

Je teamgenoot geeft een fantastische pass: Dime.

Iemand dribbelt alsof de bal aan zijn hand vastzit: Handles.

En op een dag hoor je jezelf misschien tijdens een highlight ineens zeggen: “Ooooh… ankle breaker!”

Dan weet je het.

Je begint een beetje basketbal te spreken.